Αντιμετώπιση της κατακράτησης κοπράνων

ΟΤΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΡΑΤΑΕΙ ΤΑ ΚΑΚΑ ΤΟΥ

Περίπου 5% των παιδιών αντιδρούν αρνητικά κατά τη φάση της εκμάθησης του να είναι καθαρά. Μερικά από αυτά μάλιστα «κρατούν τα κακά τους». Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα, πόνο κατά την αφόδευση και σε προχωρημένα στάδια ακόμα και σε  εγκόπριση.
Όταν τα κόπρανα μείνουν για πολύ καιρό μέσα στο έντερο, προκαλούν διάταση των υποδοχέων και οι μύες που βοηθούν στην αφόδευση «εξασθενούν». Επίσης το παιδί χάνει σιγά σιγά την ικανότητα να καταλαβαίνει ότι το έντερο είναι γεμάτο δηλαδή δεν αισθάνεται πλέον την ανάγκη να παέι στην τουαλέτα. Με τον καιρό, τα κόπρανα που συσωρεύονται στο έντερο καταλήγουν να βγαίνουν από μόνα τους χωρίς τη θέληση αλλά και τον έλεγχο του ίδιου του παιδιού (εγκόπριση). Το παραπάνω πρόβλημα αποφεύγεται με την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της κατακράτησης των κοπράνων. Να τι πρέπει να κάνουμε:

Εξήγηστε στο παιδί το στόχο.
Υπενυθμίστε του ότι η δουλειά του είναι να κάνει κακά κάθε μέρα. Πείτε του «το σώμα σου κάνει κακά κάθε μέρα και τα κακά θέλουν να βγουν κάθε μέρα». Στα μεγαλύτερα παιδιά στα οποία δεν αρέσει να λερώνουν   το βρακάκι, πείτε «αν κάνεις κακά κάθε μέρα και αδειάζεις τον ποπό σου τοτέ δε θα λερώνεις το βρακάκι».

Καθαρτικό για να κρατήσουμε το έντερο άδειο.
Τα περισσότερα παιδιά που κατακρατούν τα κακά τους χρειάζονται βοήθεια με τη μορφή καθαρτικού. Τα καθαρτικά προκαλούν σύσπαση των μυών του εντέρου. Μη ανησυχείτε, το παιδί δε θα γίνει εξαρτημένο στα καθαρτικά. Το έντερο δε θα αποκτήσει την κινητικότητα του χωρίς καθαρτικό. Μπορούμε να μειώσουμε σταδιακά τα καθαρτικά ακόμα και αν το παιδί τα έχει χρησιμοποιήσει για μερικούς μήνες. Ο πιο σημαντικός στόχος είναι να κρατήσουμε το έντερο άδειο.

Δώστε μαλακτικά των κοπράνων.
Όπως το λέει και το όνομά τους, κάνουν τα κόπρανα πιο μαλακά κι έτσι πιο εύκολα να βγουν. Δεν προκαλούν σύσπαση των μυών του εντέρου.
Αυξήστε σταδιακά τη δόση έως ότου το έντερο να βγαίνει 1 με 2 φόρες με μαλακά κακά τη μέρα.

Μεταφέρετε εξ ολοκλήρου την ευθύνη στο παιδί.
Το παιδί θα πάει στην τουαλέτα μόνο όταν καταλάβει ότι δεν υπάρχει τίποτα ή κανένας στα όποια θα πρέπει να αντιδρά. Μιλήστε του μία τελευταία φορά για το πρόβλημα. Πείτε του ότι το σώμα κάνει «πιπί και κακά» κάθε μέρα και ότι αυτά ανήκουν στον ίδιο(α). Εξηγήστε ότι το «πιπί και τα κακά» θέλουν να πάνε στην τουαλέτα και ότι η δουλειά του (του παιδιού) είναι να τα βοηθήσει να βγουν έξω από το σώμα. Πείτε του ότι λυπάστε που έως τώρα αναγκαστήκατε να το πιέσετε ή να του το υπενθυμίζετε τόσο συχνά. Πείτε ακόμα ότι από δω και στο εξής δε χρειάζεται καμία βοήθεια. Μετά από αυτή τη συζήτηση μην ξαναμιλήστε ποτέ γι’αυτό το θέμα. Προσποιηθείτε ότι δε σας ενδιαφέρει καθόλου. Όταν το παιδί σταματήσει να δέχεται προσοχή για κάτι που δεν κάνει (να μη χρησιμοποιεί την τουαλέτα), τοτέ πιθανόν θα αποφασίσει να κάνει αυτό το κάτι για να ξαναποκτήσει την προσοχή.

Σταματήστε όλες τις υπενθυμίσεις. 
Αφήστε το παιδί μόνο του να αποφασίσει πότε θα πάει στο μπάνιο. Μην του υπενθυμίζετε να πηγαίνει στο μπάνιο ούτε να το ρωτάτε αν έχει ανάγκη να πάει κάποια στιγμή. Ξέρει πως νοιώθει όταν έρθει η ώρα να τα κάνει και φυσικά που είναι η τουαλέτα. Κάθε υπενθύμιση είναι μια μορφή πίεσης και η πίεση είναι αυτή που  διατηρεί την αντιδραστικότητα και τις «μάχες» μεταξύ σας. Μην το αναγκάσετε να κάτσει στην τουαλέτα αντίθετα προς τη θέλησή του και μην το συνοδεύσετε στο μπάνιο ή καθήσετε από πάνω του στην τουαλέτα εκτός αν σας το ζητήσει. Το παιδί χρειάζεται να νοιώσει το αίσθημα της επιτυχίας που έρχεται όταν κάνει τα πράγματα με το δικό του τρόπο και όχι με αυτόν που του επιβάλουν.

Προσοχή: υπάρχουν και μερικές εξαιρέσεις σχετικά με τις υπενθυμίσεις.
Αν παραπονείται για πόνο στην κοιλιά, εξηγήστε πώς μπορεί να τον αποφύγει: «η κοιλιά πονάει γιατί τα κακά μένουν μέσα. Τα κακά θέλουν να βγουν έξω και πρέπει να τα βοηθήσεις κι εσύ για να βγουν». Προτείνετέ του ένα μπάνιο με ζεστό νερό (χαλαρώνει το σφιγκτήρα του ορθού). Αν αρνηθεί, πείτε του «Δεν μπορώ να σε βοηθήσω. Πρέπει εσύ να βοηθήσεις τον εαυτό σου». Μετά από αυτο σταματήστε κάθε άλλη συζήτηση και πείτε του να έρθει να σας βρει όταν θα έχει κάνει κακά.
Αν βλέπετε το παιδί να σφίγγεται προσπαθώντας να κρατήσει τα κακά του μην του μιλήσετε για περίπου 5 λεπτά. Αν μετά από 5 λεπτά, σφίγγεται ακόμα τότε υπενθυμίστε το του «ευγενικά»: «νομίζω ότι τα κακά θέλουν να βγουν έξω και να πάνε στην τουαλέτα (γιογιό). Πρέπει να τα βοηθήσεις». Προτείνετέ του κάτι ευχάριστο π.χ. αν θέλει να διαβάσει ένα βιβλίο στο μπάνιο. Αν αρνηθεί, σταματήστε τη συζήτηση και αφήστε το να αποφασίσει μόνο του αν θα συνεχίσει να σφίγγεται ή όχι.
Αν το παιδί λερώνεται («του τρέχουν») βάλτε το «ποπό-φυλακή»:
Πείτε του «όταν τα κακά σου τρέχουν, πάει να πει ότι έχουν μαζευτεί πολλά κακά στον ποπό σου που προσπαθούν να βγουν έξω. Χρειάζεσαι χρόνο για να σκεφτείς τι πρέπει να κάνεις για να βοηθήσεις τα κακά να βγαίνουν έξω». Πείτε του ότι τον βάζετε «ποπό-φυλακή» και θα  μείνει στο δωμάτιό του μέχρι να κάνει κακά. Μπορεί να φύγει από το δωμάτιο μόνο για βασικές δραστηριότητες (γεύματα, σχολείο, μαθήματα μουσικής ή σπορ ή άλλες προγραμματισμένες δραστηριότητες). Αλλιώς θα πρέπει να μείνει στο δωμάτιό του χωρίς τηλεόραση, ηλεκτρονικά, κομπιούτερ, επισκέψεις φίλων.
Χρησιμοποιώντας το χιουμοριστικό όρο όρο «ποπό-φυλακή» θα κάνετε τον περιορισμό περισσότερο αποδεκτό για το παιδί. Για να προστατέψετε το ρόλο σας ως σύμμαχος του παιδιού σας, πείτε ότι το είπε ο γιατρός. Αν το παιδί γκρινιάξει, αγκαλιάστε το και πείτε του φταίει ο γιατρός.
Αν το παιδί κάνει 3 μέρες να αφοδεύσει, μπορείτε πάλι να δοκιμάσετε τη μέθοδο της «ποπό-φυλακής». Ο στόχος είναι να κάνει το παιδί κακά μεγάλου μεγέθους

Δώστε του κίνητρα για να χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Η δική σας δουλειά είναι να βρείτε τα σώστα κίνητρα. Ειδικά κίνητρα όπως το αγαπημένο του γλυκό ή ηλεκτρονικό παιχνίδι μπορεί να αποδειχθούν πολύ αποτελεσματικά. Αρχικά δείξτε απλοχεριά. Στο επόμενο στάδιο αυξήστε τη δύναμη των κινήτρων μειώνοντας την εύκολη πρόσβαση του παιδιού σε αυτά κάθε φορά που θα χρησιμοποιεί την τουαλέτα. Ενθαρρύνετέ το με λόγια ή μια αγκαλιά κάθε φορά που θα έχει χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Στις επιτυχημένες μέρες αφοσιώστε του 20 έξτρα λέπτα για κάποιο πιο ειδικό παιχνίδι ή για κάποια άλλη αγαπημένη του δραστηριότητα.

Δώστε του πόντους κάθε φορά που χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Αγοράστε ένα ημερολόγιο και τοποθετήστε το σε ευκρινές σημείο. Πείτε στο παιδί να ζωγραφίσει (ή κολλήσει) ένα αστεράκι κάθε φορά που θα έχει χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Συνεχίστε το ημερολόγιο έως 1 μήνα μετά το τελευταίο ατύχημα.

Κάντε το γιογιό όσο πιο εύχρηστο γίνεται.
Βάλτε το γιογιό στο δωμάτιο στο οποίο συνήθως παίζει το παιδί. Αυτός είναι ένας τρόπος οπτικής υπενθύμισης. Μην υπενθυμίσετε (λεκτικά) ποτέ στο παιδί να χρησιμοποιήσει το γιογιό ακόμα και αν το δείτε να σφίγγεται και να προσπαθεί πολύ να κρατήσει τα ούρα του.

Αφήστε το παιδί (αν θέλει) να χρησιμοποιήσει την πάνα για τα κακά του.
Αν το παιδί αρνείται να κάτσει στην τουαλέτα ή το γιογιό, τότε είναι καλύτερα να τα κάνει στην πάνα από το να μην τα κάνει καθόλου. Αφήστε το να φορέσει πάνα, αλλά όχι για όλη τη μέρα. Αφήστε το μόνο με την πάνα ή χαλαρά εσώρουχα έτσι ώστε να μπορεί να πάει εύκολα και γρήγορα στην τουαλέτα αν χρειαστεί. Αξιολογίστε  τις ανταμοιβές δίνοντας μικρές ανταμοιβές για τα κακά στην πάνα και μεγαλύτερες  για τα κακά στο γιογιό ή ρην τουαλέτα.

Βοηθήστε το παιδί σας να αλλάξει ρούχα όταν λερωθεί. 
Αν του τρέχουν τα κακά, μην το αγνοήστε. Ο κύριος ρόλος σας είναι να  ενδυναμώστε τον κανόνα που λέει: «οι άνθρωποι δεν μπορούν να κυκλοφορούν με λερωμένο βρακί». Όταν το παιδί λερωθεί μπορείτε να το βοηθήσετε να αλλάξει. Αυτό πρέπει να γίνει με ήρεμο και γρήγορο τρόπο χωρίς σχόλια. Αν το παιδί αρνηθεί να το αλλάξετε, περιορίστε το στο δωμάτιό του μέχρι να αλλάξει γνώμη.

Μιλήστε με το γιατρό αν:
το παιδί εξακολουθεί να πονά κατά την αφόδευση.