Tο παιδί που αντιδρά στο κόψιμο της πάνας

Τα παιδιά που αντιδρούν στστο κόψιμο της πάνας, κάνουν πάνω τους τα ούρα ή τα κόπρανα, ή ακόμα κατακρατούν τα κακά τους (κι έτσι γίνονται δυσκοίλια). Πολλά από αυτά τα παιδιά αρνούνται να χρησιμοποιήσουν την τουαλέτα ή τη χρησιμοποιούν μόνο όταν οι γονείς τους το υπενθυμίσουν πηγαίνοντας τα από το χέρι στο μπάνιο. Αν το παιδί είναι μεγαλύτερο των 3 ετών και δεν κόψει την πάνα μετά από μερικούς μήνες προσπάθειας, τότε μπορούμε να πούμε ότι αντιδρά αρνητικά (και όχι ότι δεν έχει μάθει ακόμα να είναι καθαρό). Γι’αυτό, περισσότερες προσπάθειες εκμάθησης ή υπενθυμίσεις από μέρους σας δε θα βοήθησουν την κατάσταση. Αυτό που χρειάζεται, είναι να αποκτήσει το παιδί την απόλυτη ευθύνη της κατάστασης. Από τη δική σας πλευρά, χρειάζεται να του δώσετε κάποια κίνητρα που θα ξυπνήσουν το ενδιαφέρον του να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα και να είναι καθαρό.

Η ποιο συχνή αιτία αυτής της αντίδρασης είναι ο υπερβολικός ζήλος του γονιού με τη μορφή των υπενθυμίσεων και της πίεσης. Ορισμένα παιδιά έχουν υποχρεωθεί να κάτσουν στην τουαλέτα αντίθετα προς τη θέλησή τους και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Άλλα «τις έχουν φάει» ή έχουν τιμωρηθεί με διάφορους τρόπους όταν δε συνεργάζονται. Αρκετοί γονείς κάνουν αυτά τα λάθη, κυρίως όταν έχουν παιδιά με ισχυρή θέληση.

Τα περισσότερα από τα παραπάνω παιδιά βρίσκονται σε ένα είδος «μάχης» με τους γονείς σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα. Μπορούν να βοηθηθούν με τους παρακάτω τρόπους.

Μεταφέρετε όλη την ευθύνη στο παιδί σας.
Το παιδί θα πάει στην τουαλέτα μόνο όταν καταλάβει ότι δεν υπάρχει τίποτα ή κανένας στα όποια θα πρέπει να αντιδρά. Μιλήστε του μία τελευταία φορά για το πρόβλημα. Πείτε του ότι το σώμα κάνει «πιπί και κακά» κάθε μέρα και ότι αυτά ανήκουν στον ίδιο. Εξηγήστε ότι το «πιπί και τα κακά» θέλουν να πάνε στην τουαλέτα και ότι η δουλειά του (του παιδιού) είναι να τα βοηθήσει να βγουν έξω από το σώμα. Πείτε του ότι λυπάστε που έως τώρα αναγκαστήκατε να το πιέσετε ή να του το υπενθυμίζετε τόσο συχνά. Πείτε ακόμα ότι από δω και στο εξής δε χρειάζεται καμία βοήθεια. Μετά από αυτή τη συζήτηση μην ξαναμιλήστε ποτέ γι’αυτό το θέμα. Προσποιηθείτε ότι δε σας ενδιαφέρει καθόλου. Όταν το παιδί σταματήσει να δέχεται προσοχή για κάτι που δεν κάνει (να μη χρησιμοποιεί την τουαλέτα), τοτέ πιθανόν θα αποφασίσει να κάνει αυτό το κάτι για να ξαναποκτήσει την προσοχή.

Σταματήστε όλες τις υπενθυμίσεις. 
Αφήστε το παιδί μόνο του να αποφασίσει πότε θα πάει στο μπάνιο. Μην του υπενθυμίζετε να πηγαίνει στο μπάνιο ούτε να το ρωτάτε αν έχει ανάγκη να πάει κάποια στιγμή. Ξέρει πως νοιώθει όταν έρθει η ώρα να κάνει κακά και φυσικά που είναι η τουαλέτα. Κάθε υπενθύμιση είναι μια μορφή πίεσης και η πίεση είναι αυτή που  διατηρεί την αντιδραστικότητα και τις «μάχες» μεταξύ σας. Μην το αναγκάσετε να κάτσει στην τουαλέτα αντίθετα προς τη θέλησή του και μην το συνοδεύσετε στο μπάνιο ή καθήσετε από πάνω του στην τουαλέτα εκτός αν σας το ζητήσει. Το παιδί χρειάζεται να νοιώσει το αίσθημα της επιτυχίας που έρχεται όταν κάνει τα πράγματα με το δικό του τρόπο και όχι με αυτόν που του επιβάλουν.

Δώστε του κίνητρα για να χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Η δική σας δουλειά είναι να βρείτε τα σώστα κίνητρα. Ειδικά κίνητρα όπως το αγαπημένο του γλυκό ή ηλεκτρονικό παιχνίδι μπορεί να αποδειχθούν πολύ αποτελεσματικά. Αρχικά δείξτε απλοχεριά. Στο επόμενο στάδιο αυξήστε τη δύναμη των κινήτρων μειώνοντας την εύκολη πρόσβαση του παιδιού σε αυτά κάθε φορά που θα χρησιμοποιεί την τουαλέτα. Ενθαρύνετέ το με λόγια ή μια αγκαλιά κάθε φορά που θα έχει χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Στις επιτυχημένες μέρες αφοσιώστε του 20 έξτρα λέπτα για κάποιο πιο ειδικό παιχνίδι ή για κάποια άλλη αγαπημένη του δραστηριότητα.

Δώστε του πόντους κάθε φορά που χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Αγοράστε ένα ημερολόγιο και τοποθετήστε το σε ευκρινές σημείο. Πείτε στο παιδί να ζωγραφίσει (ή κολλήσει) ένα αστεράκι κάθε φορά που θα έχει χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Συνεχίστε το ημερολόγιο έως 1 μήνα μετά το τελευταίο ατύχημα.

Κάντε το γιογιό όσο πιο εύχρηστο γίνεται.
Βάλτε το γιογιό στο δωμάτιο στο οποίο συνήθως παίζει το παιδί. Αυτός είναι ένας τρόπος οπτικής υπενθύμισης. Μην υπενθυμίσετε (λεκτικά) ποτέ στο παιδί να χρησιμοποιήσει το γιογιό ακόμα και αν το δείτε να σφίγγεται και να προσπαθεί πολύ να κρατήσει τα ούρα του.

Αντικαταστήστε τις πάνες με βρακάκι. 
Διαλέξτε μαζί με το παιδί βρακάκια με χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων. Πείτε του π.χ. «ο Ντοναλντ δε θέλει να έχει κακά επάνω του». Συνεχίστε να του φοράτε βρακάκι ακόμα και αν υπάρχουν «ατυχήματα». Αν έχει την τάση να κατακρατεί τα κακά, αφήστε  το να φορέσει πάνες μόνο για τα κακά. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αποφύγουμε την κατακράτηση των κοπράνων.

Προτρέψτε το παιδί να αλλάξει μόνο του τα ρούχα του σε περίπτωση που λερωθεί. 
Αν καταλάβετε ότι το παιδί λερώθηκε, πείτε του να πάει να καθαριστεί και να αλλάξει. Τονίστε αυτόν τον κανόνα λέγοντας «οι άνθρωποι δεν κυκλοφορούν με λερωμένα βρακιά». Αν έχει κάνει μόνο πιπί, θα μπορέσει μάλλον να αλλάξει μόνο του. Αν έχει κάνει και κακά, τότε πιθανόν θα χρειαστεί τη βοήθειά σας. Αν αρνηθεί να σας αφήσει να το αλλάξετε, βάλτε το στο δωμάτιο του μέχρι να είναι έτοιμο να συνεργαστεί.

Σε περίπτωση ατυχήματος: μην τμωρήσετε και μην κάνετε κριτική.
Μην κάνετε αρνητικά σχόλια και μην αφήσετε τα μεγαλύτερα παιδιά σας να το κοροιδεύουν. Το παιδί σας χρειάζεται ως σύμμαχό του και όχι ως αντίπαλο.

Αν το παιδί πηγαίνει στο σταθμό
Ζητήστε από τη δασκάλα του να αφήνει το παιδί να πηγαίνει ελεύθερα στην τουαλέτα όταν το χρειάζεται και να έχει την ίδια συμπεριφορά με εσάς σε περίπτωση «ατυχήματος». Φροντίστε να υπάρχει ένα έξτρα σετ καθαρών ρούχων στο σταθμό.

Μιλήστε με το γιατρό σε περίπτωση που: 

•το παιδί κρατάει τα κακά του ή γίνεται δυσκοίλιο.

•παραπονείται για τσούξιμο ή κάψιμο όταν ουρεί.

•φοβάται να κάτσει στην τουαλέτα ή το γιογιό.

•η αντιδραστικότητα δεν έχει μειωθεί 1 μήνα μέτα την έναρξη του παραπάνω προγράμματος.

•η αντιδραστικότητα δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως μετά από 3 μήνες.